باید و نبایدهای اخلاق در آموزش

به گزارش روز سه شنبه خبرنگار دانشگاه ایرنا، در این همایش که عصر امروز (سه شنبه ) برگزار شد ، محمود مهرمحمدی عضو شورای سازمان پژوهش و برنامه ‌ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش، خسرو باقری عضو هیات علمی و استاد فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران و نعمت الله فاضلی عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به سخنرانی پرداختند.
مهرمحمدی سخنران نخست این پنل با اشاره به دو پارادایم وظیفه گرایی حداکثری و نتیجه گرایی در فلسفه اخلاق گفت: آموزشگری در آموزش عالی کشور به امری حاشیه ای تبدیل شده و صحنه آموزش عالی از پردازش به اخلاق دچار نقصان شده است.
وی با طرح این پرسش که آموزشگری استاد نتیجه گرا طلب می کند یا وظیفه گرا، عنوان کرد: در این سیستم وظیفه گرایی مورد نظر است و استاد در برابر نتیجه کار یعنی یادگیری دانشجو پاسخگو نیست.
وی در ادامه به بایسته ها و ویژگی های یک استاد اشاره کرد و گفت: کفایت علمی، کفایت عاطفی، کارآمدی علمی، تسلط به عرصه تخصصی، کفایت آموزشگری، رابطه نزدیک و صمیمی با دانشجو، پذیرش مسئولیت، کفایت پژوهش مشارکت جویانه، پردازش گری، روانشناختی، نقش آفرینی در توسعه حرفه ای همکاران، غمخواری و کفایت در ایجاد فرصت های یادگیری عادلانه از ویژگی های اصلی استاد دانشگاه است.

** لزوم ایجاد فرصت های اخلاقی در دانشگاه
باقری استاد فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران در ادامه این نشست عنوان کرد : دانشگاه در زمان های اخیر بی اخلاق شده است. از این رو عده ای معتقدند باید برای برخورد با بی اخلاقی ها نظام نامه های اخلاقی تدوین کرد و با نگاه تنبیهی آن را دنبال کرد و عده ای نیز این رویکرد را نادرست می دانند. به باور این گروه قانون مددکار اخلاق است.
وی معتقد است: نگاه تنبیهی قادر به ایجاد اخلاق در دانشگاه نیست. زیرا تا براساس نگاه سیستمی دانشگاه چاپ مقاله اهمیت دارد، استاد نیز مقاله چاپ می کند.
باقری با اشاره به تسلط رویکردهای سیستمی عنوان کرد: اگر بخواهیم دانشگاه اخلاقی شود باید عرصه های اخلاقی را مراقبت کرد، فرصت های بی اخلاقی را حذف و فرصت اخلاقی بودن ایجاد کرد.
وی گفت: دانشگاه باید جای نقد و بررسی افکار باشد و در این راه تنها استادان و جامعه دانشگاهی می توانند با برخوردهای نقادانه و ارزیابی های اخلاقی محیط دانشگاه را اخلاقی کنند.
این استاد فلسفه با اشاره به همه گیر شدن بی اخلاقی ها و تبعیت همگان از آن تصریح کرد: استاد دانشگاه با این استدلال که همگان بی اخلاقی می کنند، رفتار نادرست را در پیش می گیرد در حالی که اخلاقی بودن بها داشته و گاهی اوقات به معنای محرومیت از برخی امتیازات و رانت ها است.
باقری با تاکید بر اینکه جامعه دانشگاهی به صورت فعال باید وارد گفت و گو شود، عنوان کرد: باید دلایل را نقادی کرد و نشان داد که استادیاری که تقلب نکرده شریف تر از استادی است که برای منصب خود تقلب کرده است. باید مراقب بود در دانشگاه ناهنجاری به هنجار تبدیل نشود. این بزرگ ترین خطر در کمین اخلاق است.
وی با انتقاد از تقدیر استادی که ۱۰۰ مقاله به چاپ رسانده ، گفت: فروختن رسانه مقابل دانشگاه نیز یک فرصت بی اخلاقی است که استاد ایجاد می کند در حالی که اگر استاد با دانشجو بر سر پایان نامه گفت وگو کند، فرصتی برای بی اخلاقی دانشجو و خرید پایان نامه ایجاد نمی شود.
باقری در پایان گفت: باید اخلاق را خوب شناخت و به فرصت های غیراخلاقی را خشکاند تا طلیعه های ظهور دانشگاه اخلاقی را ایجاد کرد.

** آیا استادان قادر به الگوسازی در دانشگاه هستند؟
فاضلی عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و استاد دانشگاه نیز در ادامه پنل به مسئله اخلاق و فرهنگ زدایی دانشگاه ایرانی با تکیه بر تجربه به ویژگی های اخلاقی یک استاد پرداخت.
وی گفت: استادان وظیفه دارند فارغ از نتایج به بایدهای استادی عمل کنند. از این رو، آیا استاد می تواند در دانشگاه ایرانی وظیفه گرا باشد؟ آیا می تواند از خود الگویی بسازد؟
وی با تاکید بر اینکه باید اسوه و الگوها از جانب استادان در دانشگاه شکل بگیرد، اظهار داشت: زمانی که استادی خود مظهر نابهنجاری است به طوری طبیعی نمی توان انتظار داشت که دانشجویانی که از وجود او تربیت می شوند، اخلاق مدار باشند.
فاضلی عنوان کرد: مهم نیست که عالمان اخلاق بایدها را چگونه در کتاب ها برای دانشجویان توضیح می دهند بلکه مهم این است که چطور خود را بازنما می کنند. به عبارت دیگر استاد باید شهامت داشته و از اقتدار علمی، اثربخشی و حساسیت به یادگیری برخوردار باشد.
این استاد دانشگاه معتقد است: اگر امروز از کلام استادان شهامت، صداقت، اقتدار معرفتی و غمخواری را تجربه نکنیم، مهم نیست که استادان در باره این مفاهیم صحبت می کنند یا نه بلکه مهم این است که استاد تا چه میزان مصداق دلایلی است که بر زبان جاری می سازد.
وی گفت: امکان زیست اخلاقی، الگو و اسوه شدن، امکان تعین بخشیدن به وظیفه استادی در مرز ناممکن و دشواری قرار دارد. استاد دانشگاه تولید کالای انبوه نیست بلکه به طور ذاتی استاد باید شخصیت نمادین کمیاب باشد.
این محقق علوم انسانی با طرح پرسش هایی چون آیا می توانم الگو باشم؟ آیا می توانم شهامت داشته باشم؟ آیا می توانم از واقعیت های اطراف فراتر بروم؟ پاسخ داد: تجربه من این است که نمی توانم.
وی در بیان دلایل ناتوانی در الگو بودن و وظیفه گرایی استادان عنوان کرد: جبرهایی وجود دارد که استاد را از وظیفه گرایی باز می دارد. این جبرها را استادان و بنده تجربه کرده ایم. اگر بخواهیم دانشگاهی با میدان توضیح دلایل یا ارزیابی انتقادی داشته یا به دنبال علت ها باشیم، نیازمند افشاگری هستیم.
وی افزود: استاد به فردی با مغزی انباشه از اطلاعات یا نویسنده یک مقاله اطلاق نمی شود بلکه اخلاق، شان اصلی استادی است. استاد باید افشا کند، ظلم، نابرابری، تبعیض و بی هنجاری را فریاد بزند. چرا که استادی که باور دارد ناهنجاری و ضدارزش ها تبدیل به هنجاری و ارزش شده اند، نمی تواند خونسرد و آرام سخن بگوید بلکه باید رنجیده باشد و اعتراف کند.
وی با بیان این جمله که من در دانشگاه ایرانی نتوانستم الگو و وظیفه گرا باشم، ادامه داد: ارزش های اخلاقی فاقد ضمانت اجتماعی و ضمانت سیاسی هستند. لازمه زیست اخلاقی این است که باید در زیست جهان دانشگاهی نوعی الزام اجتماعی وجود داشته باشد.
فاضلی با انتقاد از فضای حاکم بر دانشگاه ایرانی گفت: دانشگاه ایرانی انسان غیروظیفه گرا را افشا و رسوا نمی کند. انبوه استادانی که هنجار و وظیفه های دانشگاه را انجام نمی دهند رسوا و بدنام نمی شوند. ایدئولوژیک شدن دین و اخلاق باعث شده در نظام آموزش عالی اخلاق دانشگاهی دلالت های سیاسی پیدا کند. شهامت، آزادگی و آزاداندیشی، شایستگی و لیاقت در ساختار ایدئولوژیک اخلاق، ارزش های اخلاقی دارای حمایت اجتماعی نیستند. در مقابل مصلحت اندیشی یکی از دلایلی است که به طور عمده و گسترده در زندگی روزمره و دانشگاهی به کار برده می شود.
وی در ادامه به بروکراسی و تکنوکراسی حاکم بر دانشگاه ها اشاره کرد و گفت: برای رسیدن به منافعی برخلاف ارزش های اخلاقی تنها دانستن شیوه های بروکراسی و تکنوکراسی کافی است.
فاضلی در بیان تجربه دیگری از تدریس در دانشگاه ها به معرف شناسی حاکم بر دانشگاه ها اشاره کرد و گفت: رویکرد کمیت گرا و پوزیتیویسم ایرانی که در خدمت رانت خواری و رانت جویی است باعث شده استاد دانشگاه با این توجیه که ما دانشگاهیان وظیفه ورود به بحث های ارزشی را نداریم در برابر بی اخلاقی ها سکوت می کند و کنش بی اخلاق را بازتولید می کند.
وی معتقد است: در دانشگاه ایرانی آن دسته استادانی محترمند که در ظاهر ژست دانشمندی به خود می گیرند.

**۹۲۸۳**۱۶۰۱**

انتهای پیام /*


علمي آموزشي


تعليم و تربيت


اخلاق


آموزش

اخبار
استارتاپ‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان؛ کلید پیشرفت کشور در حوزه هوش مصنوعی

به گزارش ایسنا،“هوش مصنوعی” در قرن ۲۱ رکن مهمی از زندگی بشر شد. به زندگی خود بنگرید، در وسایل مختلف از هوش مصنوعی استفاده شده و تمام اجزای زندگی ما به مکانی برای استفاده از هوش مصنوعی بدل شده است. هر کدام از بخش‌های علم امروز از کاوشگران اعماق دریا …

اخبار
جزئیات نخستین قرارداد "نفت در برابر اجرای پروژه"

به گزارش ایسنا، آمارها می‌گویند ۱۲۳ واحد نیروگاهی حرارتی در ایران وجود دارد که از این تعداد، ۴۲ واحد دولتی، ۶۰ واحد خصوصی و ۲۱ واحد در اختیار صنایع بزرگ هستند. علاوه بر این، ۸۱ هزار مگاوات ظرفیت منصوبه نیروگاه‌هاست که از این میزان ۶۴ هزار مگاوات نیروگاه حرارتی و …

اخبار
سولماز عباسی: رکوردها خوب نباشد بانوان به جهانی نمی‌روند/ وضعیت قایق و پاروها افتضاح است!

سولماز عباسی در گفت و گو با ایسنا درباره شرایط ملی‌پوشان رویینگ قایقرانی ایران بیان کرد: سه ماه تا مسابقات قهرمانی آسیا بزرگسالان و چهارماه و نیم تا قهرمانی جوانان آسیا باقی مانده است و ورزشکاران با انگیزه خوبی پیش می‌روند. مسابقات بزرگسالان آسیا فرصت خوبی است تا ملی‌پوشان قبل …